Իմացեք Ձեր իրավունքները, եթե ICE-ի աշխատակիցները եկել են Ձեր դռան մոտ

Ստուգել է՝ Carlos Maury, ԱՄՆ նախկին ներգաղթի դատավոր։ Վերջին ստուգում՝ 2026 թ. հոկտեմբերի 6։

Ներբեռնել այս ուղեցույցը PDF ձևաչափով՝ տպելու կամ կիսվելու համար։

Եթե աշխատակիցները թակում են դուռը՝ բացել պարտադիր չէ

ԱՄՆ Սահմանադրությունը բնակարանը պաշտպանում է ավելի ուժեղ, քան ցանկացած այլ վայր։ ԱՄՆ Գերագույն դատարանը Payton v. New York (1980) գործով որոշել է, որ «Չորրորդ ուղղումը հաստատուն գիծ է անցկացրել տան մուտքի մոտ» և որ «անհետաձգելի հանգամանքների բացակայության դեպքում այդ շեմը չի կարող ողջամտորեն հատվել առանց օրդերի»։ Ինչպես համառոտ նշում է Սահմանադրության մեկնաբանված հրատարակությունը (անգլերեն), անձին տանը ձերբակալելու համար աշխատակիցներին պետք է օրդեր, «եթե չկա համաձայնություն կամ անհետաձգելի հանգամանքներ»։ Ներգաղթի դաշնային կանոնները նույնն են ասում տանը հարցաքննելու մասին. ըստ 8 C.F.R. § 287.8(f)(2)-ի՝ ներգաղթի աշխատակիցը չի կարող մտնել բնակարան, ներառյալ բակը և հարակից տարածքը, որպեսզի այնտեղ գտնվող մարդկանց հարցնի, թե արդյոք նրանք իրավունք ունեն գտնվելու ԱՄՆ-ում, «եթե աշխատակիցը չունի ո՛չ օրդեր, ո՛չ էլ համաձայնություն» բնակարանի տիրապետողից։

Գործնականում սա նշանակում է՝

• Դուք կարող եք չբացել դուռը և խոսել դռան միջով։ Կարող եք հարցնել, թե ովքեր են նրանք և որ գերատեսչությունից։
• Խնդրեք ցույց տալ օրդերը։ Խնդրեք աշխատակիցներին այն մտցնել դռան տակով կամ պահել պատուհանի մոտ, որպեսզի կարողանաք կարդալ առանց դուռը բացելու։
• Զգույշ եղեք համաձայնության հարցում։ Համաձայնությունը կարելի է արտահայտել խոսքով կամ գործողությամբ։ Եթե բացեք դուռը, մի կողմ քաշվեք կամ ասեք «ներս եկեք», դա կարող է դիտվել որպես մտնելու թույլտվություն, իսկ դատարանը հետո, հաշվի առնելով բոլոր հանգամանքները, կորոշի՝ արդյոք համաձայնությունը կամավոր էր։ Եթե չեք ցանկանում, որ աշխատակիցները ներս մտնեն, ասեք դա հստակ և հանգիստ՝ «Ես համաձայնություն չեմ տալիս մտնելու համար»։
• Իմացեք սահմանները։ Արտակարգ իրավիճակը (այն, ինչ դատարաններն անվանում են «անհետաձգելի հանգամանքներ») և վավեր դատական օրդերը կարող են թույլ տալ մտնել առանց համաձայնության։ Եթե աշխատակիցները, միևնույն է, ներս են մտնում, մի՛ փակեք նրանց ճանապարհը և մի՛ դիմադրեք։ Ասեք, որ համաձայնություն չեք տալիս, պահպանեք հանգստությունը, իսկ հետո գրի առեք, թե ինչ է տեղի ունեցել, աշխատակիցների անունները և նրանց գերատեսչությունը, ինչպես նաև թե ով էր ներկա։

Դատական օրդեր և ICE-ի վարչական օրդեր

Ոչ բոլոր փաստաթղթերը, որոնք անվանում են «օրդեր», նույն բանն են նշանակում։ Դատական օրդերը տալիս է դատարանը։ ԱՄՆ ներգաղթի և մաքսային ծառայության (ICE) վարչական օրդերը ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարարության (DHS) ձևաթուղթ է, որը ստորագրված է ներգաղթի աշխատակցի կողմից. վարչական ձերբակալման օրդեր (I-200 ձև) կարող են տալ միայն 8 C.F.R. § 287.5(e)(2)-ում թվարկված ներգաղթի աշխատակիցները (8 C.F.R. § 236.1(b)), իսկ արտաքսման օրդեր (I-205 ձև) տալիս են DHS-ի ներգաղթի պաշտոնատար անձինք, օրինակ՝ ICE-ի տարածքային գրասենյակների տնօրենները, արտաքսման վերջնական որոշման հիման վրա (8 C.F.R. § 241.2(a))։

Դաշնային դատական ձևաթղթերը հրապարակում է ԱՄՆ դաշնային դատական համակարգը (անգլերեն)՝ դատարանի ձերբակալման օրդեր (AO 442 ձև) և խուզարկության և առգրավման օրդեր (AO 93 ձև)։ Սահմանադրության մեկնաբանված հրատարակությունը պարզաբանում է, որ օրդերը տվողը «պետք է լինի չեզոք և անկողմնակալ», և այդ չափանիշին «հնարավոր չէ համապատասխանել, եթե օրդերը տվողն ինքն է զբաղվում իրավապահ գործունեությամբ»։ Եթե Ձեզ փաստաթուղթ են ցույց տալիս, և վստահ չեք, թե դա ինչ է, կարող եք ասել, որ համաձայնություն չեք տալիս մտնելու համար, և խնդրել, որ փաստաթուղթը նայի փաստաբանը։

Լռելու Ձեր իրավունքը

Հինգերորդ ուղղումն ասում է, որ ոչ ոք «չպետք է հարկադրվի քրեական գործով ցուցմունք տալ իր դեմ», և այդ խոսքերը վերաբերում են յուրաքանչյուր մարդու, ոչ միայն քաղաքացիներին։ Այն հարցերի պատասխանները, թե որտեղ եք ծնվել, ինչպես եք մուտք գործել երկիր կամ ինչ է Ձեր ներգաղթային կարգավիճակը, կարող են օգտագործվել Ձեր դեմ. ԱՄՆ մուտք գործելն առանց սահմանային ստուգման ինքնին դաշնային իրավախախտում է (8 U.S.C. § 1325), իսկ DHS-ի կանոնները պահանջում են, որ աշխատակիցներն առանց օրդերի ձերբակալված անձին հայտնեն, որ «նրա արած ցանկացած հայտարարություն կարող է օգտագործվել նրա դեմ հետագա վարույթում» (8 C.F.R. § 287.3(c))։

• Դուք կարող եք ասել՝ «Ես որոշել եմ լռել։ Ես ուզում եմ խոսել փաստաբանի հետ»։ Կարող եք ասել Ձեր անունը և դրանով սահմանափակվել։
• Դուք պարտավոր չեք պատասխանել Ձեր ծննդյան երկրի, Ձեր կամ Ձեր ընտանիքի անդամների կարգավիճակի մասին հարցերին։
• Աշխատակիցներն իրավունք չունեն կիրառելու «սպառնալիքներ, հարկադրանք կամ ֆիզիկական բռնություն»՝ անձին ստիպելու հրաժարվել իր իրավունքներից կամ ցուցմունք տալ (8 C.F.R. § 287.8(c)(2)(vii))։
• Մեկ կարևոր վերապահում. դաշնային օրենքը պահանջում է, որ 18 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի ոչ քաղաքացիներն իրենց հետ կրեն իրենց տրված գրանցման փաստաթուղթը, օրինակ՝ գրին քարտը (8 U.S.C. § 1304(e))։ Եթե ունեք վավեր փաստաթղթեր, փաստաբանը կասի, թե երբ դրանք ներկայացնել։

Ինչ երբեք չանել՝ ստել, դիմադրել կամ ստորագրել առանց հասկանալու

• Մի՛ ստեք և մի՛ ցույց տվեք կեղծ փաստաթղթեր։ Լռելը Ձեր իրավունքն է. դաշնային աշխատակցին կեղծ հայտարարություն անելը կարող է լինել առանձին դաշնային հանցագործություն (18 U.S.C. § 1001), իսկ կեղծ փաստաթուղթը կարող է խիստ բարդացնել ներգաղթի գործը։
• Մի՛ փախեք, մի՛ հրեք և ֆիզիկական դիմադրություն ցույց մի՛ տվեք, նույնիսկ եթե կարծում եք, որ աշխատակիցներն իրավացի չեն։ Դաշնային աշխատակցին ուժով դիմադրելը կամ նրա գործողություններին միջամտելը հանցագործություն է (18 U.S.C. § 111)։ Ձեռքերը պահեք տեսանելի և խոսեք հանգիստ։ Աշխատակիցների գործողություններում խախտումները փաստաբանը կարող է վիճարկել հետագայում։
• Մի՛ ստորագրեք ոչինչ, ինչ չեք հասկանում։ Ձերբակալումից հետո Ձեզ կարող են առաջարկել ստորագրել կամավոր մեկնման համաձայնություն, որը ICE-ը տրամադրում է միայն այն դեպքում, եթե անձը «խնդրում է այդպիսի կամավոր մեկնում և համաձայնում է դրա ժամկետներին և պայմաններին» (8 C.F.R. § 240.25(c)), կամ համաձայնեցված արտաքսման որոշում, որով անձն ընդունում է մեղադրանքները, ընդունում է, որ ենթակա է արտաքսման, հրաժարվում է պաշտպանության ցանկացած դիմումից և կարող է արտաքսվել առանց լսման (8 C.F.R. § 1003.25(b))։ Նախ խնդրեք խոսել փաստաբանի հետ։

Մեքենայում, փողոցում կամ աշխատավայրում

Տնից դուրս կանոնները տարբեր են։ Ներգաղթի աշխատակիցները կարող են առանց օրդերի հարցաքննել այն անձին, ում համարում են ոչ քաղաքացի, ԱՄՆ-ում գտնվելու նրա իրավունքի մասին, ինչպես նաև կարող են ձերբակալել առանց օրդերի, եթե հիմքեր ունեն ենթադրելու, որ անձը երկրում գտնվում է ապօրինի և, ամենայն հավանականությամբ, կթաքնվի մինչև օրդերը ստանալը (8 U.S.C. § 1357(a))։ Սահմանի մոտ աշխատակիցներն ունեն տրանսպորտային միջոցներ խուզարկելու և մասնավոր հող մտնելու ավելի լայն լիազորություններ, բայց ոչ բնակելի տներ։ Լռելու Ձեր իրավունքը և չստելու կանոնը գործում են ամենուր։ Աշխատավայրում ձեռնարկության՝ հանրության համար փակ տարածքների նկատմամբ կիրառվում է նույն կանոնը, ինչ բնակարանի նկատմամբ. այնտեղ մտնելու և աշխատողներին հարցաքննելու համար աշխատակիցներին պետք է օրդեր կամ սեփականատիրոջ կամ տարածքի տիրապետողի համաձայնություն (8 C.F.R. § 287.8(f)(2))։ Հանրության համար բաց տարածքներում դա չի պահանջվում։

Եթե ինչ-որ մեկին ձերբակալել են

Ձերբակալման ժամանակ աշխատակիցը պետք է, եթե դա անվտանգ է, ներկայանա որպես ներգաղթի աշխատակից և հայտնի, որ անձը ձերբակալված է և ինչ պատճառով (8 C.F.R. § 287.8(c)(2)(iii))։ 48 ժամվա ընթացքում, բացառությամբ արտակարգ իրավիճակների, ICE-ը որոշում է՝ անձին պահել կալանքի տակ, թե ազատել գրավով կամ ներկայանալու պարտավորությամբ (8 C.F.R. § 287.3(d))։

• Խնդրեք փաստաբան։ Ներգաղթի դատարանում անձն իրավունք ունի իր ընտրած փաստաբանի, բայց «առանց կառավարության ծախսերի» (8 U.S.C. § 1362), ուստի սովորաբար փաստաբան գտնում է ընտանիքը։ Մեր արտաքսումից պաշտպանության փաստաբանի էջում պատմվում է, թե ինչպես ենք պաշտպանում արտաքսման գործերը։
• Գտեք մարդուն։ ICE-ի կալանավորների առցանց որոնման համակարգը (անգլերեն) որոնում է կալանքի տակ գտնվող չափահասներին օտարերկրացու գրանցման համարով (A-number) և ծննդյան երկրով կամ անունով և ծննդյան երկրով։ Տվյալները կարող են մի քանի ժամով ուշանալ, իսկ ԱՄՆ մաքսային և սահմանապահ ծառայության (CBP) կողմից կալանավորվածները համակարգում հայտնվում են միայն նրա կալանքի տակ 48 ժամ անցնելուց հետո։ Մեր ներգաղթային կալանքի ուղեցույցում բացատրված է, թե ինչ անել, եթե անձը չի գտնվում։
• Հարցրեք գրավի մասին։ Շատ կալանավորվածներ կարող են ներգաղթի դատավորից ազատում խնդրել գրավի լսման ժամանակ, սակայն մյուսներին պահում են կալանքի տակ այնպիսի օրենքների հիման վրա, որոնք այդպիսի լսում թույլ չեն տալիս, իսկ 2025 թ. սեպտեմբերից Ներգաղթի բողոքարկման խորհուրդը (BIA) գտնում է, որ դատավորները չեն կարող գրավի լսումներ անցկացնել առանց սահմանային ստուգման մուտք գործածների համար. այս դիրքորոշումը մերժում են բազմաթիվ դաշնային դատարաններ։ Տե՛ս մեր գրավի լսումների ուղեցույցը և ներգաղթի գրավի փաստաբանի էջը։
• Հետևեք դատարանի ամսաթվին։ Կալանավորվածների գործերն արագ են ընթանում։ Հենց որ ICE-ը գործը փոխանցի դատարան, կկարողանաք A-համարով իմանալ ներգաղթի դատարանում լսման ամսաթիվը։

Կազմեք ընտանեկան պլան հենց հիմա

Հանգիստ պահին կազմված պլանը կօգնի բոլորին, եթե աշխատակիցները երբևէ գան։ Այն պարզ և օրինական պահեք՝

1. A-համարները և փաստաթղթերը։ Ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամի համար գրի առեք լրիվ անունը, ծննդյան ամսաթիվը, ծննդյան երկիրը և A-համարը (այն նշված է DHS-ի, ԱՄՆ քաղաքացիության և ներգաղթի ծառայությունների (USCIS) կամ ներգաղթի դատարանի ծանուցումներում)։ Անձնագրերի, ծննդյան վկայականների, ներգաղթային փաստաթղթերի և դատական ծանուցումների պատճենները պահեք ապահով վայրում, որը հասանելի է Ձեր վստահելի անձին։
2. Ձեր փաստաբանի կոնտակտները։ Փաստաբանի անունը և կոնտակտային տվյալները գրի առեք թղթի վրա և համոզվեք, որ մեծ երեխաները և Ձեր վստահելի չափահասը գիտեն, թե որտեղ են դրանք։
3. Երեխաների և հարազատների խնամքը։ Նախապես որոշեք, թե ով կվերցնի երեխաներին դպրոցից և կխնամի նրանց, ով կզբաղվի վարձով, հաշիվներով և դեղորայքով, եթե ծնողներից մեկին կալանավորեն։
4. Այստեղ Ձեր կյանքի ապացույցները։ Հավաքեք ԱՄՆ-ում ապրած տարիների, աշխատանքի, հարկերի վճարման և ընտանեկան կապերի մասին փաստաթղթեր։ Դրանք կարևոր են թե՛ գրավի, թե՛ գործով պաշտպանության համար։
5. Փորձեք նախապես։ Համոզվեք, որ տանը բոլորը գիտեն՝ դուռը չբացել, խնդրել ցույց տալ օրդերը, լռել, երբեք չստել և չդիմադրել և ոչինչ չստորագրել առանց փաստաբանի։

Հաճախ տրվող հարցեր

Պարտավո՞ր եմ բացել դուռը, եթե ICE-ի աշխատակիցները թակում են

Ոչ։ Կարող եք չբացել դուռը, խոսել դռան միջով և խնդրել աշխատակիցներին օրդերը մտցնել դռան տակով կամ ցույց տալ պատուհանից։ Դաշնային կանոններով ներգաղթի աշխատակիցներին պետք է օրդեր կամ համաձայնություն, որպեսզի մտնեն բնակարան և հարցաքննեն այնտեղ գտնվողներին, իսկ Չորրորդ ուղղումը պահանջում է օրդեր՝ ձերբակալման համար բնակարան մտնելու համար, եթե չկա համաձայնություն կամ արտակարգ իրավիճակ։

Կարո՞ղ է ICE-ը մտնել իմ տուն վարչական օրդերով

ICE-ի վարչական օրդերը (I-200 կամ I-205 ձև) ստորագրում է ներգաղթի աշխատակիցը, ոչ թե դատավորը, իսկ բնակարան մտնելու վերաբերյալ Գերագույն դատարանի կանոնը ձևակերպված է չեզոք դատական պաշտոնատար անձի օրդերների համար։ Արդյոք վարչական օրդերը երբևէ թույլ է տալիս մտնել առանց համաձայնության, կարող է վիճարկվել, հատկապես եթե կա արտաքսման վերջնական որոշում, և դա որոշում են դատարանները։ Եթե աշխատակիցները, միևնույն է, ներս են մտնում, մի՛ դիմադրեք. ասեք, որ համաձայնություն չեք տալիս, և դիմեք փաստաբանի։

Ինչպե՞ս տարբերել դատական օրդերը ICE-ի օրդերից

Դատական օրդերում նշված է դատարանը, օրինակ՝ ԱՄՆ դաշնային առաջին ատյանի դատարանը կամ նահանգային դատարանը, և այն ստորագրված է դատավորի կամ մագիստրատ դատավորի կողմից։ ICE-ի օրդերը ԱՄՆ ներքին անվտանգության նախարարության ձևաթուղթ է՝ վարչական ձերբակալման օրդեր (I-200 ձև) կամ արտաքսման օրդեր (I-205 ձև)՝ ստորագրված ներգաղթի աշխատակցի կողմից։ Ստուգեք անունը, հասցեն, ստորագրությունը և ամսաթիվը։

Եթե բացել եմ դուռը, նշանակո՞ւմ է, որ համաձայնել եմ խուզարկությանը

Ոչ ինքնաբերաբար, բայց եթե բացեք դուռը, մի կողմ քաշվեք կամ աշխատակիցներին ներս հրավիրեք, դա կարող է դիտվել որպես համաձայնություն, իսկ դատարանը հետո կորոշի՝ արդյոք համաձայնությունը կամավոր էր։ Եթե չեք ցանկանում, որ աշխատակիցները ներս մտնեն, հստակ և հանգիստ ասեք, որ համաձայնություն չեք տալիս։

Պարտավո՞ր եմ պատասխանել ծննդավայրի կամ իմ կարգավիճակի մասին հարցերին

Ոչ։ Դուք լռելու իրավունք ունեք։ Կարող եք ասել, որ որոշել եք լռել և ուզում եք խոսել փաստաբանի հետ։ Մի՛ ստեք և մի՛ ցույց տվեք կեղծ փաստաթղթեր։ 18 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի ոչ քաղաքացիները պարտավոր են իրենց հետ կրել իրենց տրված գրանցման փաստաթուղթը, օրինակ՝ գրին քարտը, ուստի հարցրեք փաստաբանին, թե երբ այն ներկայացնել։

Ի՞նչ անել, եթե ICE-ն ինձ ստորագրելու փաստաթղթեր է տալիս

Մի՛ ստորագրեք ոչինչ, ինչ չեք հասկանում։ Այդպիսի փաստաթղթերի թվում կարող է լինել կամավոր մեկնման համաձայնություն կամ համաձայնեցված արտաքսման որոշում, որոնք կարող են ավարտել գործը և զրկել Ձեզ պաշտպանություն խնդրելու հնարավորությունից։ Ստորագրելուց առաջ խնդրեք խոսել փաստաբանի հետ։

Ինչպե՞ս գտնել ICE-ի կողմից ձերբակալված ընտանիքի անդամին

Օգտվեք ICE-ի կալանավորների առցանց որոնման համակարգից՝ որոնեք A-համարով և ծննդյան երկրով կամ անունով և ծննդյան երկրով։ Տվյալները կարող են մի քանի ժամով ուշանալ, իսկ ԱՄՆ մաքսային և սահմանապահ ծառայության կողմից կալանավորվածները հայտնվում են նրա կալանքի տակ 48 ժամ անցնելուց հետո, ուստի եթե անձը չի գտնվում, կրկնեք որոնումն ավելի ուշ։

Կարո՞ղ է կալանավորվածն ազատվել գրավով

Հնարավոր է։ Շատ կալանավորվածներ կարող են ներգաղթի դատավորից գրավ խնդրել գրավի լսման ժամանակ, սակայն ոմանց պահում են կալանքի տակ այնպիսի օրենքների հիման վրա, որոնք այդպիսի լսում թույլ չեն տալիս, իսկ առանց սահմանային ստուգման մուտք գործածների համար կանոնները վիճարկվում են դատարաններում։ Փաստաբանը կարող է ստուգել, թե որ օրենքն է կիրառվում։

Պաշտոնական աղբյուրներ

• Սահմանադրության մեկնաբանված հրատարակություն, Չորրորդ ուղղում (govinfo.gov, անգլերեն)
• Սահմանադրության մեկնաբանված հրատարակություն, Հինգերորդ ուղղում (govinfo.gov, անգլերեն)
• 8 C.F.R. § 287.8, իրավակիրառ գործունեության չափանիշներ (eCFR, անգլերեն)
• 8 C.F.R. § 287.5, ով է տալիս և կատարում ներգաղթի օրդերները (eCFR, անգլերեն)
• 8 C.F.R. § 287.3, իրավունքներն առանց օրդերի ձերբակալումից հետո (eCFR, անգլերեն)
• 8 U.S.C. § 1362, փաստաբանի իրավունք (govinfo.gov, անգլերեն)
• ԱՄՆ դաշնային դատարաններ, ձերբակալման օրդերի AO 442 ձևաթուղթ (անգլերեն)
• ICE-ի կալանավորների առցանց որոնման համակարգ (անգլերեն)

Առնչվող ծառայություններ՝ Արտաքսումից պաշտպանության փաստաբան · Ներգաղթի գրավի փաստաբան

Այլ ուղեցույցներ՝ Գրավի փաստաթղթեր · Ապաստան, արտաքսման արգելում և CAT · Կարգավիճակի փոփոխություն և հյուպատոսական ընթացակարգ · Գրավ և պայմանական ազատում · Արտաքսում և կամավոր մեկնում · Լոս Անջելեսի ներգաղթի ուղեցույց · USCIS-ի մշակման ժամկետներ · Վիզաների տեղեկագիր · Գտնվո՞ւմ եմ արդյոք արտաքսման վարույթում · Ապաստանի ժամկետի ինքնաստուգում · Դատվածության ինքնաստուգում · Հարցեր և պատասխաններ ներգաղթի մասին