Կարգավիճակի փոփոխության և հյուպատոսական ընթացակարգի համեմատություն

Ստուգել է՝ Carlos Maury, ԱՄՆ նախկին ներգաղթի դատավոր։ Վերջին ստուգում՝ 2026 թ. հոկտեմբերի 6։

Երկու ճանապարհ դեպի նույն գրին քարտը

Ով ընտանիքի անդամի, գործատուի կամ այլ կատեգորիայի հիման վրա իրավունք ունի ստանալու գրին քարտ (մշտական կացության քարտ), երկու ճանապարհով էլ ստանում է նույն կարգավիճակը։ Տարբերությունն այն է, թե որտեղ է կատարվում վերջին քայլը և ով է որոշում կայացնում։

• Կարգավիճակի փոփոխությունը (I-485 ձև) ԱՄՆ-ի ներսում ընթացող ճանապարհն է։ Ներգաղթի և քաղաքացիության մասին օրենքի (INA) § 245(a) դրույթի, 8 U.S.C. § 1255(a) (անգլերեն) համաձայն՝ այն անձը, «ով ստուգվել և ընդունվել է Միացյալ Նահանգներ կամ ստացել է պայմանական մուտքի թույլտվություն», կառավարության հայեցողությամբ կարող է դառնալ մշտական բնակիչ, եթե դիմում է ներկայացնում, իրավունք ունի ներգաղթային վիզայի, թույլատրելի է երկիր մուտքի համար, և վիզան անմիջապես հասանելի է։ Դիմումը ներկայացվում է I-485 ձևով (անգլերեն), և դրա վերաբերյալ որոշում են կայացնում ԱՄՆ քաղաքացիության և ներգաղթի ծառայությունները (USCIS), իսկ արտաքսման վարույթում գտնվող անձի դեպքում՝ ներգաղթի դատավորը։ Մեր կարգավիճակի փոփոխության ուղեցույցում այս թեման մանրամասն ներկայացված է։
• Հյուպատոսական ընթացակարգը արտերկրում գտնվող ԱՄՆ դեսպանատան կամ հյուպատոսության միջոցով ընթացող ճանապարհն է։ Երբ USCIS-ը հաստատում է միջնորդագիրը, գործը փոխանցում է ԱՄՆ պետքարտուղարության Վիզաների ազգային կենտրոնին (NVC)։ Դիմողը վճարում է պետքարտուղարության վճարները, առցանց լրացնում է ներգաղթային վիզայի դիմումը՝ DS-260 ձևը, և վերբեռնում քաղաքացիական կացության փաստաթղթերը. այնուհետև հյուպատոսական պաշտոնյան հարցազրույց է անցկացնում դիմողի հետ և որոշում, թե արդյոք տրամադրել ներգաղթային վիզա։ Անձը դառնում է մշտական բնակիչ, երբ նրան ընդունում են ԱՄՆ մուտքի կետում։ Մանրամասները՝ մեր հյուպատոսական ընթացակարգի ուղեցույցում։

Արտերկրում ապրող անձի համար հյուպատոսական ընթացակարգը միակ տարբերակն է։ Իրական ընտրության հարցը ծագում է արդեն ԱՄՆ-ում գտնվող մարդկանց համար, և նրանց դեպքում որոշիչ հարցերն են՝ ինչպես են նրանք մուտք գործել երկիր և ինչի կհանգեցնի երկրից մեկնելը։

Ով կարող է փոխել կարգավիճակը ԱՄՆ-ի ներսում

Ստուգվել և ընդունվել է կամ ստացել է պայմանական մուտքի թույլտվություն։ Այն անձը, ով մուտք է գործել մուտքի կետով և ընդունվել է (օրինակ՝ զբոսաշրջային, ուսանողական կամ աշխատանքային վիզայով), կամ ստացել է պայմանական մուտքի թույլտվություն, ընդհանուր առմամբ բավարարում է այս պահանջը, նույնիսկ եթե վիզայի ժամկետը լրացել է։ Առանց ստուգման մուտք գործած անձը, ընդհանուր առմամբ, այս պահանջը չի բավարարում և սովորաբար չի կարող փոխել կարգավիճակը § 245(a)-ի հիման վրա։

§ 245(c)-ի արգելքները և անմիջական ազգականների բացառությունը։ INA § 245(c) (անգլերեն) դրույթն արգելում է անձանց մի քանի խմբի փոխել կարգավիճակը, նույնիսկ եթե նրանք ընդունվել են երկիր, այդ թվում՝ նրանց, ովքեր աշխատել են առանց թույլտվության, դիմումը ներկայացնելու օրը օրինական կարգավիճակ չունեն կամ մուտքից ի վեր չեն պահպանել օրինական կարգավիճակը (§ 245(c)(2)), ինչպես նաև նրանց, ովքեր մուտք են գործել Առանց վիզայի մուտքի ծրագրով (§ 245(c)(4))։ Օրենքն այդ երկու արգելքներից ազատում է ԱՄՆ քաղաքացիների անմիջական ազգականներին՝ ամուսիններին, 21 տարեկանից փոքր չամուսնացած երեխաներին և առնվազն 21 տարեկան քաղաքացիների ծնողներին։ Ահա թե ինչու ԱՄՆ քաղաքացու ամուսինը, ով մուտք է գործել վիզայով և մնացել է դրա ժամկետից ավելի, հաճախ կարող է փոխել կարգավիճակը, մինչդեռ նույն իրավիճակում գտնվող մշտական բնակչի ամուսինը սովորաբար չի կարող։ Այս բացառությունը չի վերացնում առանց ստուգման մուտքի խնդիրը։

§ 245(i) դրույթը։ INA § 245(i) (անգլերեն) դրույթում ամրագրված՝ նախկին իրավունքները պահպանող նեղ կիրառության կանոնը որոշ անձանց թույլ է տալիս փոխել կարգավիճակը՝ չնայած առանց ստուգման մուտքին կամ § 245(c)-ի արգելքին, եթե նրանք ներգաղթային միջնորդագրի կամ աշխատանքային հավաստագրի շահառու են, որը ներկայացվել է 2001 թ. ապրիլի 30-ին կամ դրանից առաջ։ Եթե այդ փաստաթուղթը ներկայացվել է 1998 թ. հունվարի 14-ից հետո, անձը պետք է նաև ֆիզիկապես գտնված լինի ԱՄՆ-ում 2000 թ. դեկտեմբերի 21-ին։ Դրույթը պահանջում է լրացուցիչ վճար և հին դիմումի ապացույց, և այն չի ներում երկիր մուտքի անթույլատրելիության որևէ հիմք։

§ 245-ով նախատեսված իրավունակությունը պահանջների միայն կեսն է։ Անձը պետք է նաև թույլատրելի լինի երկիր մուտքի համար կամ ունենա ներում. քրեական անցյալը, նախկին արտաքսումները և կեղծ տեղեկությունները ներկայացված են մեր անթույլատրելիության և ներումների ուղեցույցում։

Ինչո՞ւ կարող է մեկնելը կարևոր լինել. 3 և 10 տարվա արգելքները

Հյուպատոսական ընթացակարգը պահանջում է, որ դիմողը հարցազրույց անցնի արտերկրում, և ԱՄՆ-ում առանց օրինական կարգավիճակի գտնված անձի համար հենց այդ ուղևորությունը կարող է խնդիր ստեղծել։ INA § 212(a)(9)(B)(i) (անգլերեն) դրույթի համաձայն, ինչպես USCIS-ն ամփոփում է իր ապօրինի գտնվելու մասին էջում (անգլերեն):

• մեկ անընդմեջ բնակության ընթացքում 180 օրից ավելի, բայց մեկ տարուց պակաս ապօրինի գտնվելը, որին հաջորդում է մեկնումը, արգելում է վերադարձը 3 տարով.
• մեկ անընդմեջ բնակության ընթացքում մեկ տարի կամ ավելի ապօրինի գտնվելը, որին հաջորդում է մեկնումը կամ արտաքսումը, արգելում է վերադարձը 10 տարով։

Արգելքը գործարկվում է մեկնումով, ուստի ԱՄՆ-ում մնացող անձի վրա այն չի տարածվում, քանի դեռ նա չի մեկնել։ 2026 թ. օգոստոսի 13-ին Ներգաղթի բողոքարկման խորհուրդը (BIA) Matter of Delcarmen-Lara, 29 I&N Dec. 830 (BIA 2026) (անգլերեն) գործով որոշեց, որ նույնիսկ վերադարձի նախնական թույլտվությամբ մեկնումն այս արգելքի իմաստով «մեկնում» է, և USCIS-ի ապօրինի գտնվելու մասին էջն այժմ նույնն է նշում։

I-601A նախնական ներում։ Այս արգելքների ներումը պահանջում է ապացուցել ծայրահեղ դժվարություն ԱՄՆ քաղաքացի կամ մշտական բնակիչ ամուսնու կամ ծնողի համար։ Ապօրինի գտնվելու համար նախնական ներումը (I-601A ձև, անգլերեն) որոշ դիմողների թույլ է տալիս այն խնդրել USCIS-ից ԱՄՆ-ի ներսից՝ նախքան հյուպատոսական հարցազրույցի մեկնելը, որպեսզի ընտանիքը պատասխանն իմանա ուղևորությունից առաջ։ 8 C.F.R. § 212.7(e) (անգլերեն) դրույթի համաձայն՝ դիմողը պետք է լինի առնվազն 17 տարեկան, ունենա ԱՄՆ պետքարտուղարությունում ընթացող ներգաղթային վիզայի գործ և վճարած լինի ներգաղթային վիզայի ձևակերպման վճարը, ինչպես նաև անթույլատրելի լինի միայն ապօրինի գտնվելու պատճառով։ Ներումը չի տարածվում նախկին արտաքսման որոշման, մշտական արգելքի, հանցագործության կամ կեղծ տեղեկության վրա, իսկ արտաքսման վարույթում գտնվող անձինք կարող են այն ներկայացնել միայն այն դեպքում, եթե գործը վարչականորեն փակված է։ Մեր ներգաղթային ներումների փաստաբանի էջում բացատրվում է, թե ինչպես ենք պատրաստում ծայրահեղ դժվարության հիմքով ներումների դիմումները։

Կողք կողքի համեմատություն

Վճարներն ու ձևակերպման ժամկետները հաճախ են փոխվում։ Դիմելուց առաջ ստուգեք USCIS-ի վճարների ընթացիկ ցանկը (անգլերեն), USCIS-ի ձևակերպման ժամկետների էջը (անգլերեն) և ԱՄՆ պետքարտուղարության վիզայի վճարների էջը (անգլերեն)։

Աշխատանք, ուղևորություններ և հարցազրույց գործի քննության ընթացքում

Կարգավիճակի փոփոխություն։ Քննվող I-485 դիմում ունեցող անձը կարող է դիմել աշխատանքի թույլտվության (I-765 ձև, անգլերեն). կանոնակարգն այն անձանց թվում, ում կարող է տրվել աշխատելու թույլտվություն, նշում է «կարգավիճակի փոփոխության դիմում ներկայացրած օտարերկրացուն» (8 C.F.R. § 274a.12(c)(9), անգլերեն)։ Ուղևորությունն ավելի ռիսկային է։ Առանց վերադարձի նախնական թույլտվության (I-131 ձև, անգլերեն) ԱՄՆ-ից մեկնելը սովորաբար համարվում է I-485 դիմումից հրաժարում, բացառությամբ H, L, K և V վիզաներ ունեցող որոշ անձանց (8 C.F.R. § 245.2(a)(4)(ii), անգլերեն)։ Իսկ Delcarmen-Lara գործից հետո վերադարձի նախնական թույլտվությամբ ուղևորությունն ինքնին կարող է գործարկել 3 կամ 10 տարվա արգելքը այն անձի համար, ով 180 օրից ավելի ապօրինի է գտնվել։ USCIS-ն է որոշում, թե արդյոք հարցազրույց է անհրաժեշտ. եթե այն նշանակվում է, դիմողը ներկայանում է USCIS-ի գրասենյակ և պատասխանում հարցերին երդման տակ։

Հյուպատոսական ընթացակարգ։ Դիմողը սպասում է իր բնակության վայրում, մինչ NVC-ն հավաքում է վճարներն ու փաստաթղթերը, և գործը դառնում է «փաստաթղթերով ամբողջական»։ Այնուհետև դիմողը բժշկական զննում է անցնում դեսպանատան կողմից հաստատված բժշկի մոտ և ներկայանում հարցազրույցի դեսպանատանը կամ հյուպատոսությունում։ Եթե վիզան տրվում է, այն վավեր է մինչև վեց ամիս, և անձը դառնում է մշտական բնակիչ, երբ նրան ընդունում են ԱՄՆ մուտքի կետում։

Եթե պատասխանը բացասական է

Կարգավիճակի փոփոխության մերժում։ USCIS-ի կողմից I-485 դիմումի մերժումը բողոքարկման ենթակա չէ, սակայն ժամանող օտարերկրացի չհանդիսացող դիմողը «պահպանում է իր դիմումը կրկին ներկայացնելու իրավունքը» արտաքսման վարույթում (8 C.F.R. § 245.2(a)(5)(ii), անգլերեն)։ Դատարանում միայն ներգաղթի դատավորն է իրավասու քննելու այդ անձի կարգավիճակի փոփոխության դիմումը (8 C.F.R. § 1245.2(a)(1), անգլերեն), ուստի դիմումը կարող է կրկին քննվել դատավորի առջև՝ ցուցմունքներով, իսկ դատավորի որոշումը կարող է բողոքարկվել BIA-ին։

Վիզայի մերժում։ Վիզան մերժող հյուպատոսական պաշտոնյան պետք է դիմողին տեղեկացնի, թե օրենքի որ դրույթի վրա է հիմնված մերժումը, և վարչական պաշտպանության ինչ միջոցներ կան (22 C.F.R. § 42.81, անգլերեն)։ Պակասող փաստաթղթերի պատճառով մերժումը (§ 221(g)) հաճախ կարելի է հաղթահարել դրանք ներկայացնելով. երկիր մուտքի անթույլատրելիության հիմքով մերժումը կարելի է հաղթահարել միայն ներումով, եթե այդպիսին նախատեսված է։ Դրանից բացի, վերանայման հնարավորությունը շատ սահմանափակ է. հյուպատոսական որոշումների դատական վերանայման անթույլատրելիության սկզբունքի համաձայն՝ «օտարերկրացուն ընդունելու կամ մուտքը մերժելու» որոշումը, ընդհանուր առմամբ, «վերջնական և անվիճելի» է, ինչպես հիշեցրեց ԱՄՆ Գերագույն դատարանը Department of State v. Muñoz (2024) (անգլերեն) գործով։ Իսկ հարցազրույցի համար ԱՄՆ-ից մեկնած անձն արդեն գտնվում է երկրից դուրս։

Ինչպես կայացնել որոշում

Շատերի համար ընտրությունը կատարում է օրենքը. արտերկրում գտնվող անձն անցնում է հյուպատոսական ընթացակարգով, իսկ առանց ստուգման մուտք գործած և § 245(i)-ով պաշտպանված միջնորդագիր չունեցող անձը, ընդհանուր առմամբ, չի կարող փոխել կարգավիճակը։ Երբ երկու ճանապարհն էլ բաց են, որոշումը կախված է անձի մուտքերից ու ելքերից, առանց կարգավիճակի անցկացրած ցանկացած ժամանակահատվածից, այն ազգականներից, որոնց դժվարությունը հաշվի կառնվի ներման դիմումում, ցանկացած ձերբակալությունից կամ նախկին որոշումից, ինչպես նաև նրանից, թե արդյոք անձն արդեն գործ ունի ներգաղթի դատարանում։ USCIS-ի 2026 թ. մայիսի քաղաքականության հուշագիրը՝ PM-602-0199 (անգլերեն), նաև կարգավիճակի փոփոխությունը բնութագրում է որպես հայեցողական, «արտակարգ» պաշտպանության միջոց և պաշտոնյաներին նշում է, որ ակնկալվածի պես երկրից չմեկնելը ծանրակշիռ բացասական գործոն է, ուստի կարգավիճակի փոփոխության գործին անհրաժեշտ են ուժեղ դրական ապացույցներ։ Հուշագիրը չի փոխում օրենքով սահմանված իրավունակության պայմանները։

Միակ քայլը, որը դժվար է հետ շրջել, ԱՄՆ-ից մեկնելն է։ Խորհրդակցեք փաստաբանի հետ՝ նախքան ավիատոմս գնելը, նախքան վերադարձի նախնական թույլտվությամբ ուղևորվելը և նախքան արտերկրում հարցազրույցի ներկայանալը։ Մեր գրին քարտի փաստաբանի էջում բացատրվում է, թե ինչպես ենք աշխատում երկու ճանապարհներով էլ։

Հաճախ տրվող հարցեր

Վիզայի ժամկետից ավելի մնացած ԱՄՆ քաղաքացու ամուսինը պե՞տք է մեկնի երկրից՝ գրին քարտ ստանալու համար։

Հաճախ՝ ոչ։ ԱՄՆ քաղաքացու ամուսինն անմիջական ազգական է, իսկ ստուգված և ընդունված կամ պայմանական մուտքի թույլտվություն ստացած անմիջական ազգականներն ազատված են INA 245(c)(2) դրույթով նախատեսված՝ օրինական կարգավիճակ չունենալու և առանց թույլտվության աշխատելու արգելքներից, ուստի նրանք սովորաբար կարող են փոխել կարգավիճակը ԱՄՆ-ի ներսում։ Այս բացառությունը չի տարածվում առանց ստուգման մուտքի վրա։

Վիզայի հարցազրույցի համար ԱՄՆ-ից մեկնելը միշտ գործարկո՞ւմ է արգելք։

Ոչ։ 3 տարվա արգելքը կիրառվում է մեկ անընդմեջ բնակության ընթացքում 180 օրից ավելի, բայց մեկ տարուց պակաս ապօրինի գտնվելուց հետո, իսկ 10 տարվա արգելքը՝ մեկ տարի կամ ավելի ապօրինի գտնվելուց հետո։ Այն անձը, ով երբեք չի կուտակել այդքան ապօրինի գտնվելու ժամանակ, այս արգելքների առջև չի կանգնում, թեև կարող են կիրառվել երկիր մուտքի անթույլատրելիության այլ հիմքեր։

Ե՞րբ է ներկայացվում I-601A նախնական ներումը։

Նախքան անձի մեկնելը ԱՄՆ-ից հյուպատոսական հարցազրույցի։ Դիմողը պետք է լինի առնվազն 17 տարեկան, ունենա ԱՄՆ պետքարտուղարությունում ընթացող ներգաղթային վիզայի գործ և վճարած լինի ներգաղթային վիզայի ձևակերպման վճարը, ինչպես նաև անթույլատրելի լինի միայն ապօրինի գտնվելու պատճառով։ Ներումը պահանջում է ապացուցել ծայրահեղ դժվարություն ԱՄՆ քաղաքացի կամ մշտական բնակիչ ամուսնու կամ ծնողի համար։

Կարո՞ղ եմ աշխատել, քանի դեռ իմ կարգավիճակի փոփոխության դիմումը քննվում է։

Դուք կարող եք դիմել աշխատանքի թույլտվության I-765 ձևով։ Կանոնակարգն այն անձանց թվում, ում կարող է տրվել աշխատելու թույլտվություն, նշում է կարգավիճակի փոփոխության դիմում ներկայացրած անձին, սակայն Դուք կարող եք աշխատել միայն այն բանից հետո, երբ USCIS-ը հաստատի աշխատանքի թույլտվությունը։

Կարո՞ղ եմ արտերկիր մեկնել, քանի դեռ իմ I-485 դիմումը քննվում է։

Միայն զգուշությամբ։ Առանց վերադարձի նախնական թույլտվության մեկնելը սովորաբար համարվում է դիմումից հրաժարում, բացառությամբ H, L, K և V վիզաներ ունեցող որոշ անձանց։ 2026 թ. օգոստոսի 13-ից վերադարձի նախնական թույլտվությամբ ուղևորությունը նույնպես համարվում է մեկնում 3 և 10 տարվա արգելքների իմաստով, ուստի այն անձը, ով 180 օրից ավելի ապօրինի է գտնվել, պետք է իրավաբանական խորհրդատվություն ստանա նախքան ուղևորվելը։

Որտե՞ղ է անցկացվում գրին քարտի հարցազրույցը յուրաքանչյուր ճանապարհով։

Կարգավիճակի փոփոխության դեպքում՝ USCIS-ի գրասենյակում, եթե USCIS-ը որոշի, որ հարցազրույց է անհրաժեշտ, կամ ներգաղթի դատավորի առջև, եթե գործը դատարանում է։ Հյուպատոսական ընթացակարգի դեպքում՝ արտերկրում գտնվող ԱՄՆ դեսպանատանը կամ հյուպատոսությունում, սովորաբար դիմողի բնակության երկրում։

Կարո՞ղ է դատարանը վերանայել ներգաղթային վիզայի մերժումը։

Ընդհանուր առմամբ՝ ոչ։ Հյուպատոսական որոշումների դատական վերանայման անթույլատրելիության սկզբունքի համաձայն՝ ընդունելու կամ մուտքը մերժելու մասին հյուպատոսական որոշումը, ընդհանուր առմամբ, վերջնական է։ Պաշտոնյան պետք է նշի մերժման իրավական հիմքը. պակասող փաստաթղթերի պատճառով մերժումը հաճախ կարելի է հաղթահարել դրանք ներկայացնելով, իսկ անթույլատրելիության եզրակացությունը՝ միայն ներումով, եթե այդպիսին նախատեսված է։

Պաշտոնական աղբյուրներ

• INA § 245, 8 U.S.C. § 1255՝ կարգավիճակի փոփոխություն (govinfo.gov, անգլերեն)
• USCIS՝ կարգավիճակի փոփոխություն (անգլերեն)
• USCIS՝ հյուպատոսական ընթացակարգ (անգլերեն)
• ԱՄՆ պետքարտուղարություն՝ NVC-ում ընթացակարգի մեկնարկ (անգլերեն)
• USCIS՝ ապօրինի գտնվելը և երկիր մուտքի անթույլատրելիությունը (անգլերեն)
• USCIS՝ ապօրինի գտնվելու համար նախնական ներում (I-601A, անգլերեն)
• 8 C.F.R. § 245.2՝ կարգավիճակի փոփոխության դիմումներ, ուղևորություններ և դիմումի կրկին ներկայացում արտաքսման վարույթում (eCFR, անգլերեն)
• 22 C.F.R. § 42.81՝ ներգաղթային վիզայի մերժումներ (eCFR, անգլերեն)

Առնչվող ծառայություններ՝ Գրին քարտի փաստաբան · Ներգաղթի ներումների փաստաբան

Այլ ուղեցույցներ՝ Գրին քարտի փաստաթղթեր · Ներման փաստաթղթեր · Ապաստան, արտաքսման արգելում և CAT · Գրավ և պայմանական ազատում · Արտաքսում և կամավոր մեկնում · Եթե ICE-ի աշխատակիցները եկել են Ձեր դռան մոտ · Լոս Անջելեսի ներգաղթի ուղեցույց · USCIS-ի մշակման ժամկետներ · Վիզաների տեղեկագիր · Գտնվո՞ւմ եմ արդյոք արտաքսման վարույթում · Ապաստանի ժամկետի ինքնաստուգում · Դատվածության ինքնաստուգում · Հարցեր և պատասխաններ ներգաղթի մասին